Ο Μάναρης και όχι πια το Μάναρι…

Δευτέρα, 19 Δεκεμβρίου 2016 15:16

Το άρθρο του κ.Παναγιώτη Σιαμπέκου, το οποίο έστειλε στη Δημοτική Ραδιοφωνία Τρίπολης 91,5 είναι βέβαιο ότι δεν αφορά μόνο το χωριό του, αλλά πολλά χωριά τόσο στην Αρκαδία (πχ Πάπαρης και όχι Πάπαρι, Βούτσης και όχι Βούτσι κ.α) όσο και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Τα τοπωνύμια ακολούθησαν μία συνήθεια και έναν συναισθηματικό δεσμό, όπως αναφέρει και ο κ.Σιαμπέκος στο ενδιαφέρον άρθρο του, αλλά είναι άλλο πράγμα η συνήθεια και η παράδοση και άλλο πράγμα η πραγματικότητα και η τήρηση των Νόμων και των κανονισμών της Πολιτείας… Πρέπει λοιπόν να προσαρμοστούμε.. Άλλωστε έχουμε προσαρμοστεί σε πολύ δυσκολότερα πράγματα… Και τα τοπωνύμια δεν νομίζουμε να μας δυσκολέψουν.. Βέβαια μπορεί να πει κανείς πως δεν είναι τόσο σημαντικό το όλο θέμα .. Και όμως.. Είναι γιατί όλοι μας χρησιμοποιούμε το όνομα του χωριού μας σε πάρα πολλά έγγραφα και θα πρέπει να αναφέρουμε το όνομα που έχει καταχωρηθεί στα έγγραφα της Πολιτείας και όχι αυτό που εμείς έχουμε συνηθίσει ή μας αρέσει.



Γράφει: Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΙΑΜΠΕΚΟΣ

Όταν το 1970 με μία «εντολή» του Υπουργείου Εσωτερικών άλλαξε το γένος του ονόματος του χωριού μας χωρίς καμία επεξήγηση για το σκεπτικό της αλλαγής αυτής – όπως συμβαίνει ακόμη και μέχρι σήμερα – και όλοι  είτε φωναχτά είτε σιωπηλά αντιδράσαμε.

Δεν ήταν δυνατόν να ξεπεράσουμε τη συνήθεια όπως μας την παρέδωσαν οι πρόγονοί μας σε βάθος χρόνου εκατονταετηρίδων και να αποσυνδεθούμε με μια μονοκοντυλιά από το συναισθηματικό μας δεσμό με «το Μάναρι» η ονομασία του οποίου έρχεται από τα παλιά όπως π.χ. στην απογραφή της Εκκλησιαστικής περιουσίας που έγινε στις 16 Μαΐου του 1699 στην οποία  αναφέρεται:

«Τη αυτή ημέρα χωρίον Μάναρι. Ανεφάνη ο παρών ιερομόναχος Σεραφείμ εφημέριος του Αγίου Δημητρίου κείμενον εις το αυτό χωρίον, ο οποίος μεθ’ όρκου του φανερώνει ότι η εκκλησία του άλλον δεν έχει παρά την αυλήν της που θάπτονται οι χριστιανοί και έχει ένα δένδρον εις την αυλή, και είναι άλλες εκκλησίες χαλασμένες, ξέσκεπες και δεν έχει καμία τίποτες έξω από την αυλήν τους και δια βεβαίωσιν υπογράφεται με το ίδιον του χέρι.

Σεραφείμ ιερομόναχος βεβαιοί.»

Όλοι μας μεγαλώσαμε με το «εν Μάναρι» και «το Μάναρι». Είναι όμως αλήθεια ότι πολλές φορές ακούγαμε τους μεγαλύτερους να λένε: Πήγες στου Μάναρι; ή τι νέα από του Μάναρι;

Πολλοί προσπάθησαν να δώσουν εξήγηση για την προέλευση –ετυμολογία  του ονόματος Μάναρι αλλά κατά τη γνώμη μου όλες οι εξηγήσεις ήταν ατεκμηρίωτες, ανιστόρητες και αυθαίρετες και δεν έπειθαν κανέναν.

Ωστόσο πολλοί συμμορφώθηκαν αμέσως με την «εντολή», ενώ άλλοι την αγνόησαν. Έτσι είχαμε την πινακίδα «Κοινότητα Μάναρη» και ακριβώς απέναντι της την πινακίδα «Δημοτικό Σχολείο Μάναρι» στο οποίο ήμουν τότε δάσκαλος.

Αδιαφορώντας μάλιστα για τις σοβαρότατες συνέπειες που πιθανόν θα μου επιβάλλονταν παραποίησα την καινούργια σφραγίδα που μου έστειλε η Υπηρεσία, κόβοντας με ξυράφι το «ήτα»  ώστε να γίνει «γιώτα».

Πολλοί συνεχίζουνακόμη μέχρι σήμερα μετά παρέλευση 46 ετών να μην έχουν πεισθεί για την ορθότητα αυτής της αλλαγής και παραποιούν τις πινακίδες στην είσοδο και έξοδο του χωριού σβήνοντας με λαδομογιά το «ήτα» ώστε να γίνει «γιώτα».

Σε πολλά χωριά που έγινε τέτοια αλλαγή ερίζουν και συνεχίζεται ακόμη η αμφιβολία και η σύγχυση γι αυτό το θέμα.

Πρόσφατα ένα μήνυμα του φίλου δικηγόρου Μήτσιου Ταγκλή με πληροφορούσε ότι σε επετηρίδα των Βουρβούρων  αναφέρεται κάτι σχετικό με την ονομασία του χωριού μας.

Αμέσως απευθύνθηκα στο Βουρβουραίο φιλόλογο καθηγητή κ. Βαγγέλη Μαντζουράνη, ο οποίος με μεγάλη προθυμία μου την έστειλε και τον ευχαριστώ ιδιαίτερα.

Την παραθέτω δε αυτούσια:

vourvoura1

vourvoura3

vourvoura2

Ο Βουρβουραίος Κ. Α. Ρωμαίος ήταν καθηγητής αρχαιολογίας και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.  Η επετηρίδα αυτή γράφτηκε τοέτος 1924 και πιστεύω ότι απηχεί το σκεπτικό της Ακαδημίας Αθηνών η οποία – όπως λέγεται – είχε συνταχθεί με την αλλαγή αυτή, που όπως πληροφορούμαι βρισκόταν  στο Υπουργείο Εσωτερικών πολλά χρόνια πριν το 1970, αλλά δεν είχε ανακοινωθεί για άγνωστους λόγους – πιθανόν λόγω του υπολογισμού του «πολιτικού κόστους».

Στο χωριό μας επώνυμο Μάναρης δεν υπάρχει. Ούτε οι γεροντότεροι πρόγονοί μας είχαν κάτι σχετικό αναφέρει. Υπάρχουν όμως τοποθεσίες που αναφέρονται σε ονόματα που δεν υπάρχουν πλέον, όπως: «Στου Κυρίτση», στου Μαρτίνη τα λακάκια», στου «Σκουρά το ρέμα»κ.α.

Μία έρευνα που έκανα πανελλαδικά δε βρήκα επώνυμο Μάναρης που να έχει κάποια σχέση καταγωγής ή άλλη με το χωριό του Μάναρη. Στα Γιάννενα υπάρχει η οδός Γυμνασιάρχη Μάναρη και οδός Σπύρου Μάναρη.

Ο ψυχίατρος Κωνσταντίνος Μάναρης μου είπε «όσο μπορώ να ξέρω δεν έχει σχέση το επώνυμό μου με το χωριό Μάναρη. Ο πατέρας μου ήταν φούρναρης στη Σύμη.»

Σε χωριό της Θεσπρωτίας  μου είπαν ότι:  «δύο αδέρφια με το επώνυμο Μάναρης έφυγαν στην κατοχή και πήγαν Αλβανία»

 

Σε άλλο χωριό υπάρχει Αλβανίδα με το επώνυμο Μάναρη, ενώ στο Δέλβινο είναι γνωστός ο δάσκαλος Κωνσταντίνος Μάναρης.

Στην Ήπειρο υπάρχει το τοπωνύμιο «Στη ράχη του Μάναρη»,ενώ στην Κοζάνη το τοπωνύμιο «στου Μάναρι».Στην Ήπειρο υπάρχει το επώνυμο  «Μανάρης» ενώ στην Κρήτη το επώνυμο «Μαναρής».

Στην Κοιλάδα Ερμιονίδα, υπάρχουν πολλοί με το επώνυμο Μαναριώτης που αναγνωρίζουν ότι κατάγονται  από του «Μάναρι» και αποτελούν μία ολόκληρη συνοικία «τα Μαναριωταίικα». Τους καλέσαμε, τους γνωρίσαμε και επικοινωνούμε μαζί τους σαν συμπατριώτες.

Από τα παραπάνω καταφαίνεται ότι είναι τεκμηριωμένη και σωστή η απόφαση της Πολιτείας, για την αλλαγή και κάθε εμμονή στο «Μάναρι» είναι πλέον ουτοπία.

Μόνο στο πρόσφατα ανακαινισμένο κτήριο της σιδηροδρομικής   στάσης αφήσαμε την πινακίδα «ΜΑΝΑΡΙ» όπως γράφτηκε το 1897 και τούτο για λόγους παραδοσιακούς – ιστορικούς, για να θυμίζει αυτή την περιπέτεια της ονομασίας του χωριού μας.

Ο Μάναρης λοιπόν και όχι «Το Μάναρι»