Παπαηλιού: Με την πρόταση ΣΥΡΙΖΑ για την αναθεώρηση του Συντάγματος θωρακίζεται το κοινωνικό κράτος

Τετάρτη, 20 Νοέμβριος 2019 12:46

Κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής  για την Aναθεώρηση του Συντάγματος της 19.11.2019, με αντικείμενο την αναθεώρηση των διατάξεων για το κοινωνικό κράτος και τα κοινωνικά δικαιώματα, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αρκαδίας Γιώργος Η. Παπαηλιού είπε, μεταξύ των άλλων, τα εξής :

Η πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος του ΣΥΡΙΖΑ για το κοινωνικό κράτος και τα κοινωνικά δικαιώματα, που αποτελεί  το κατ΄ εξοχήν πεδίο ιδεολογικής-πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, δεν στερείται ουσίας και έχει ιδεολογικό-πολιτικό πρόσημο.



Σε αντίστιξη προς τις ατομικές ελευθερίες, τα κοινωνικά δικαιώματα συγκροτούν ή συνιστούν σημαντικό στοιχείο  του Κοινωνικού Κράτους. Με τη συνταγματική κατοχύρωσή τους δε, τους προσδίδεται αυξημένη τυπική ισχύς.

Η γένεση των κοινωνικών δικαιωμάτων συνδέεται με το γεγονός ότι η κοινωνική πλειοψηφία δεν έχει πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Οι ολίγοι ισχυροί   διαχειρίζονται και καρπούνται τον παραγόμενο πλούτο, αφού κατέχουν τα μέσα παραγωγής.

Έτσι τα κοινωνικά δικαιώματα  αποσκοπούν στην εξασφάλιση κατά το δυνατόν ισότιμης συμμετοχής της κοινωνικής πλειοψηφίας στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

Με την αναγνώριση των κοινωνικών δικαιωμάτων, κατοχυρώνονται δικαιώματα αλλά και θεσμοί-αντικειμενικές δικαιικές αρχές. Γι΄ αυτό και απευθύνονται όχι μόνον στα άτομα και σε συλλογικές οντότητες, αλλά και στο κράτος που υποχρεούται να ενεργεί προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις και να ασκεί πολιτικές με αντίστοιχο περιεχόμενο.

Μέσω των κοινωνικών δικαιωμάτων   ενεργοποιούνται ευρύτεροι χώροι στους οποίους αναπτύσσονται κοινωνικοί ανταγωνισμοί και ανταγωνίζονται-συγκρούονται αντικρουόμενα  συμφέροντα. Ενδεικτικά, οι χώροι της εργασίας, της κοινωνικής ασφάλισης, της εκπαίδευσης, της υγείας και άλλων κοινωνικών αγαθών στα οποία το κράτος νομιμοποιείται να έχει αποκλειστικό ή τον πρώτο ή κυρίαρχο λόγο, με σκοπό την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και την κατά το δυνατόν κοινωνικά δίκαιη διανομή του παραγόμενου πλούτου.

Η παρατεταμένη οικονομική και κοινωνική κρίση είχε και έχει σοβαρές επιπτώσεις στα κοινωνικά δικαιώματα. Η πρωτοφανής ανεργία, ιδίως των νέων, η υποβάθμιση της προστασίας του κόσμου της εργασίας, η συρρίκνωση των πεδίων της κοινωνικής ασφάλισης αλλά και της δημόσιας  υγείας, όπως και η κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων  και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας οδήγησαν στην αποδόμηση, στην  ουσιαστική κατάργηση του κοινωνικού κράτους και συνακόλουθα των όποιων κοινωνικών δομών προστασίας υπήρχαν.

Αυτό οδηγεί στην ανάγκη αποκατάστασης και ενίσχυσης των κοινωνικών δικαιωμάτων, στα οποία πρέπει να προσδοθεί νομική δεσμευτικότητα, πέραν του χαρακτήρα της καθαρά πολιτικής διακήρυξης που έχουν.

Επιπλέον επιζητείται και η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών αρχών και δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται συνταγματικά, αφού η προστασία τους επιτυγχάνεται κυρίως με νομοθετικές θεσμικές παρεμβάσεις.

Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ αναδεικνύει την προοδευτική αντίληψη  για ένα κοινωνικό κράτος σταθερό και ενισχυμένο με δικαιώματα που θα ισχύουν για όλους τους πολίτες. Σκοπός είναι να ενισχυθεί η κανονιστική πυκνότητα αλλά και η αγωγιμότητα των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Επιπλέον με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ δεν ενισχύεται μόνον η καθολικότητα των κοινωνικών δικαιωμάτων αλλά και θωρακίζεται το κοινωνικό κράτος, με τρόπο ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος να βιώσει η ελληνική κοινωνία αυτού του είδους και αυτού του μεγέθους την φτωχοποίηση, όπως συνέβη με τις «μνημονιακές» πολιτικές.

Eνδεικτικά, στοιχεία που συνθέτουν  την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι :

Η διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για όλους τους πολίτες, μέσω συγκεκριμένων παρεμβάσεων και πολιτικών.

Ο δημόσιος έλεγχος βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως το νερό και η ηλεκτρική ενέργεια, με τρόπο που να διασφαλίζεται ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτά (τα κοινωνικά αγαθά) και ότι οι παρεχόμενες σχετικές υπηρεσίες θα είναι υψηλής ποιότητας και σε προσιτές τιμές.

Η κατοχύρωση του δικαιώματος στην υγεία, ώστε  να μην προβλέπεται μόνον η  υποχρέωση του κράτους να προσφέρει υγειονομικές υπηρεσίες, αλλά και το δικαίωμα των πολιτών  να έχουν, χωρίς εξαιρέσεις, πρόσβαση σε αποτελεσματικές παροχές υγείας μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης στον τομέα της εργασίας και συνακόλουθα η απαγόρευση διακρίσεων κάθε είδους. Ενδεικτικά, η διάκριση λόγω ηλικίας, η απαγόρευση της οποίας κατά την περίοδο των «μνημονίων» ακυρώθηκε με τη νομοθέτηση του υποκατώτατου μισθού για νέους εργαζόμενους μέχρις 25 ετών,  παρότι τέτοιου είδους διακρίσεις κρίνονται αντίθετες προς τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη,  η απροκάλυπτη κατάλυση της αρχής της ίσης αμοιβής για ίσης αξίας εργασία που διακρίνει παλαιούς και καινούργιους εργαζόμενους, βάσει του νομοσχεδίου για το «ενεργειακά» που ήδη συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής κ.α.  Άρα, η ρητή προσθήκη για την απαγόρευση διάκρισης λόγω διαφόρου ειδους κριτηρίων π.χ. της ηλικίας κ.α.) λειτουργεί αποτρεπτικά για το μέλλον.

Η διεύρυνση της προστασίας της εργασίας, των συλλογικών εργασιακών δικαιωμάτων και του δικαιώματος στην κοινωνική ασφάλιση.

Η κατοχύρωση της συλλογικής αυτονομίας, των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και επιπλέον των αρχών της εύνοιας και  της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία. Όλες αυτές οι προτάσεις κρίνονται αναγκαίες, μετά τη λαίλαπα των «μνημονιακών» ρυθμίσεων  που αποδομούν το εργατικό δίκαιο και αφήνουν τους εργαζόμενους έρμαια στο έλεος της εργοδοτικής αυθαιρεσίας και συμπληρώνουν το συνταγματικό πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων.

Στον αντίποδα  της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ, η νεοφιλελεύθερη αντίληψη που εκφράζει η ΝΔ εκλαμβάνει τα κοινωνικά δικαιώματα ως απλά ευχολόγια, που εφαρμόζονται από τα αρμόδια κρατικά όργανα κατά το δοκούν και σε όποια έκταση κριθεί ότι επιτρέπουν οι οικονομικές συνθήκες. Στην πραγματικότητα τα κοινωνικά δικαιώματα, επιδιώκεται να αποτελέσουν  ένα είδος ελεημοσύνης.

Όσον αφορά μάλιστα τα δικαιώματα ομαδικής δράσης στον χώρο της εργασίας, η συνδικαλιστική δραστηριότητα και η άσκηση του δικαιώματος της απεργίας (για τη ΝΔ) θεωρούνται  «επικίνδυνα», με την προσχηματική επίκληση της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας και των «συντεχνιακών παρεκτροπών», όπως έγινε  από τον πρωθυπουργό, ο οποίος κατήγγειλε το δικαίωμα της απεργίας  ως αιτία ταλαιπωρίας !!! για τους πολίτες. Η συνεχής καταγγελία αυτών των δικαιωμάτων από όλους τους ελεγχόμενους από τις «αγορές» προπαγανδιστικούς μηχανισμούς αποσκοπεί στη ριζική αποδυνάμωση της θέσης των εργαζομένων, ώστε να επικρατήσουν οι ατομικές συμβάσεις εργασίας.

Αυτή είναι η επιδίωξη της ΝΔ. Η εκδοχή που προτείνει, διαπνέεται από τη μία και μοναδική αντίληψη που αναγνωρίζει, αυτήν του νεοφιλελευθερισμού.